12. jan, 2021

Leren

Fouten moet je maken,
anders leer je niks.

Ooit had ik een gesprek 
met mijn dochter over 
waarom ze geen sommen 
wilde maken op school.

En haar antwoord was,
als ik geen sommen maak,
maak ik ook geen fouten.

Ik vond het slim bedacht.
Rekenen was niet haar ding
en blijkbaar was ze klaar
met al die rode strepen.

Ik legde haar uit dat ik zelf
wel van fouten hield.
Dat je precies kan zien
wat je nog kan leren.
En dat je juist door fouten
te bekijken, kan uitvinden
hoe het dan wel moet.

Het bracht me terug naar een eigen
schoolsituatie waarin ik bij
de meester ging staan en weigerde
nog een som te maken.
Ik eiste een goede uitleg voordat
ik verder ging, omdat rode strepen
mij niet verder hielpen naar begrip.

Een boze meester zette mij
terug op mijn plaats maar mijn
weigering bleef in stand.

Ik vond namelijk dat ik volledig
in mijn recht stond, hij wilde
dat ik sommen maakte en ik
wilde die sommen niet eeuwig
overnieuw maken en kwam tot
de conclusie dat zonder een goede
uitleg dat kwartje niet ging vallen.

Mijn dochter heeft het blijkbaar niet
van een vreemde.
Maar waar ik mijn mond open deed,
koos zij voor onzichtbaarheid om
later te horen dat ze niet doorwerkte.

Laatst hadden we weer een gesprek 
over het vervelende gevoel van
fouten maken. Je wil het graag goed
doen, maar toch lukt het niet.
En dat je dan opgeeft of er omheen
gaat draaien om dat gevoel maar
niet te krijgen.

En dat dat eigenlijk alleen maar komt
door hoe je naar fouten kijkt
en dat de manier waarop je er naar
kijkt je al vroeg wordt aangeleerd.
Niemand wil de rode strepen nadat
je je best hebt gedaan en toch heeft
iedereen ze gehad.

Het goede, het harde werken, de
inzet die je levert worden niet benadrukt,
het is het resultaat dat telt.
En dat maakt vele kinderen en
volwassenen onzeker.

Hoeveel kinderen en volwassenen
denken dat ze dom zijn omdat
ze teveel rode strepen hebben ontvangen.
Terwijl dat helemaal niet het geval
hoeft te zijn.

Ik ben zoveel kinderen tegengekomen
die anders denken, andere manieren
van leren hebben en die met simpele
oplossingen of aanwijzingen mega
grote sprongen maakten in hun ontwikkeling.

En daarnaast mogen we ons ook
gaan afvragen of dat wat we aanbieden
en afdwingen in het onderwijs
de ontwikkeling van kinderen uberhaubt
wel dient. 

Mijn dochter kijkt me aan
wanneer ik zeg, fouten moet je maken
anders leer je niets.

Van niet kunnen naar wel kunnen
is een proces, dat heet leren.
En natuurlijk is het logisch dat
wanneer je iets leert, dat het niet
altijd goed gaat. Anders zou het
geen leren heten.

Het oeverloos herhalen van iets
wat je al kan of weet, is
namelijk geen leren.
De krul door al je werk is de
bevestiging dat je iets beheerst
en dat het tijd is voor de volgende
uitdaging.

Ik leer nog iedere dag en ik maak
ook nog steeds fouten.
En iedere fout laat mij zien waar
ik naar mag kijken. En ik puzzel
net zo lang tot ik bij het juiste
antwoord kom. Daar geniet ik van.

Dat is de houding die 
mijn nieuwgierigheid wekt.
Die mijn puzzel steeds groter maakt
waardoor ik nieuwe inzichten
ontvang en ik weer verder kom 
op mijn zelfgekozen pad.

Leren is het leukste en meest
interessantste wat er is.
En ik laat mij nooit tegenhouden
door fouten.

In het leven kan je niet verliezen.
Enkel winnen of leren.

Lichtflits